Recensies
  Laatste update: 22-02-2017
   
  Crisis de mooiste tijd van het jaar 4
van: - 06-07-2015 00:53
 
  Als Grieken ja zeggen , zeggen ze nee (nai). Als Grieken nee zeggen, zeggen ze ochi. Ochi it is. Het zal de Chinezen een zorg zijn.  
   
  Crisis de mooiste tijd van het jaar 3
van: - 04-07-2015 01:22
 
 
De kruik gaat zo lang te water tot ze barst
 
Na vijf jaar drastische besparingsmaatregelen, opgelegd door de troika was de situatie voor de Grieken uitzichtloos. Het zijn sinds WOII nooit geziene cijfers voor een westers land. Het bnp was gezakt met 27 procent. De overheidsschuld, waar het allemaal om te doen was geweest, klom van 100 procent tot bijna 180 procent, en was onbetaalbaar geworden. De overheidsuitgaven zakten met een derde, de publieke administratie is vandaag volledig ontwricht.
 
Het economische debacle gaat gepaard met een sociaal bloedbad. De werkloosheid steeg tot 28 procent en de jeugdwerkloosheid tot meer dan 50 procent. Het gezinsinkomen daalde met 35 procent. Zo’n 30 procent van bevolking leeft vandaag onder de armoededrempel. Overal zie je mensen in vuilnisbakken scharrelen en het aantal zelfmoorden is verdubbeld.  
 
Maar nog was het niet genoeg. Het IMF was er wegens zijn reputatie door Duitsland bijgehaald om er voor te zorgen dat de maatregelen t.a.v. de Grieken voldoende streng zouden zijn. Het fonds, dat in de jaren tachtig en negentig een slachting aanrichtte in tientallen derdewereldlanden, deed perfect wat ervan verwacht werd: verder inhakken.
 
Veel van de Griekse gepensioneerden hadden hun pensioen sinds 2010 al zien dalen met 45 procent. Maar nog dat was niet voldoende. Bij de laatste onderhandelingen eiste het IMF dat er op de pensioenen een nieuwe bezuiniging zou komen van 1,8 miljard euro. Dan moet je weten dat de pensioenuitkering voor 49 procent van de gezinnen het belangrijkste inkomen is …   
 
Onvergeeflijke zonden
Voor Thomas Piketty is het ironisch dat de besparingen worden opgelegd door twee landen, Duitsland en Frankrijk, die zelf voordeel haalden uit schuldkwijtscheldingen na WOII, een maatregel die 30 jaar economische groei mogelijk maakte in Europa. Martin Wolf, chief economist van Financial Times, voegt eraan toe dat geen enkele democratie onbeschadigd kan komen uit een depressie van zo’n omvang. Toen Duitsland de laatste keer met zo’n depressie had af te rekenen kwam Hitler aan de macht.
 
Ernstige economen, zoals Nobelprijswinnaars Stiglitz en Krugman, stellen dat de schulden van Griekenland onbetaalbaar zijn – als ze al niet illegitiem zijn - en dat een gedeeltelijke kwijtschelding noodzakelijk is. Dat kan ook perfect. Het bnp van Griekenland is minder dan één procent van de Europese Unie. De gemiste afbetaling aan het IMF van 30 juni is goed voor ongeveer 0,01 procent van het bnp van de EU.
 
Economisch slaat het dus nergens op. Maar daar is het ook niet om te doen. De Grieken en hun sympathisanten moeten een lesje geleerd worden. Als ze niet willen plooien voor de dictaten van de Europese elite en het IMF, dan moeten ze maar bloeden. En ze zullen bloeden, want ze hebben drie onvergeeflijke zonden begaan.
 
Links stemmen
 
De eerste grote fout van de Grieken is dat ze een linkse regering aan de macht hebben gestemd, een regering die wil breken met de sociale afbraakpolitiek van de EU. Dat kan niet getolereerd worden en moet kost wat kost in de kiem worden gesmoord, want dat voorbeeld zou kunnen gevolgd worden in andere landen. In Latijns-Amerika zette de verkiezing van Chávez in 1998 een trend voor het hele continent, het was het begin van een linkse golf.
 
Binnen negen maanden zijn er verkiezingen in Portugal, Spanje en Ierland. Als Syriza zou scoren dan zou dat voor de rechterzijde heel slecht kunnen uitdraaien. Daarom mogen de Grieken geen voorbeeld zijn, en moeten ze bloeden. Rajoy, de huidige premier van Spanje is in elk geval blij dat de banken in Griekenland worden drooggelegd en dat er chaos dreigt. Hoe slechter het nu met Griekenland gaat, hoe beter zijn electorale vooruitzichten. En zo kan hij zijn asociale politiek misschien toch nog verkocht krijgen: “Als ik zie wat er met anderen gebeurt op dit moment, dan moet je zeggen dat het [de besparingsmaatregelen, nvda] het waard was”.
 
Soeverein beslissen
 
Een tweede grote fout die de Grieken hebben begaan is te denken dat ze soeverein mogen en kunnen handelen. De Europese Commissie heeft van de financiële crisis van 2008 handig gebruikt gemaakt om de belangrijkste economische bevoegdheden af te nemen van de nationale overheden. Het gaat over de zogenaamde ‘sixpack’. Dat pakket van zes richtlijnen legt aan de nationale staten een macro-economisch keurslijf met inbegrip van boetes op. Dit heeft verregaande gevolgen voor de hoogte van de arbeidsvoorwaarden, de lonen, de pensioenleeftijd, enz. Daarmee werd de soevereiniteit van de nationale staten op sociaaleconomisch vlak volledig uitgehold. De parlementen kunnen nog discussiëren over punten en komma’s, de hoofdlijnen worden elders vastgelegd.
 
Eerste minister Tsipras heeft het aangedurfd om dit keurslijf in vraag te stellen en het recht op te eisen om soeverein zelf te beslissen over de economie van zijn land. Hij was o.a. van plan om bedrijfswinsten boven 500.000 euro eenmalig met 12 procent te belasten. Stel je voor. Dat was een brug te ver en toen heeft de troika hem voor een ultimatum gesteld. Als de Grieken hun eigen koers zouden mogen varen, dan zou dit snel navolging krijgen en zou de Europese elite verregaande controle verliezen over de sociaaleconomische koers van de Unie. Dat is ontoelaatbaar. Als de Grieken daar voor moeten bloeden, dan is dat maar zo.
 
De bevolking raadplegen
 
Een derde kapitale fout was het organiseren van een referendum. Zoiets doe je gewoon niet. De EU is niet gegroeid uit de volkswil van zijn inwoners. Het was en is een project van de grote multinationals. Ondanks verwoede inspanningen van de politieke elite en massale mediacampagnes, is er bij de burgers nooit veel steun geweest voor het project. Het Europees project werd zo weinig mogelijk voorgelegd aan de kiezer en waar het toch gebeurde in referenda, werd het bijna steeds weggestemd.  
 
Het kan echt niet de bedoeling zijn dat belangrijke beslissingen zo maar te grabbel worden gegooid aan de wil van de bevolking. Waar zou dat eindigen? Stel je voor dat ze bij ons een referendum zouden houden over een miljonairstaks - meer dan 80 procent is vóór -, of over de verhoging van de pensioenleeftijd, of over de indexsprong. Als ze dat zouden beginnen toelaten dan zou dit het vlug gedaan zijn met de neoliberale afbraakpolitiek van de EU.
 
Ook hiervoor moesten de Grieken gestraft worden. Het was de Europese Centrale Bank (ECB) die hier het vuile werk opknapte. Direct na de aankondiging van het referendum draaide de ECB de geldkraan gedeeltelijk dicht. Ze gaven de Griekse banken nog net genoeg geld om chaos te vermijden op de financiële markten en te voorkomen dat Griekenland al meteen uit de euro zou gestoten worden. Maar het gelddebiet is wel onvoldoende om de banken normaal te laten functioneren met de gekende gevolgen. Stratfor, een establishment denktank in de VS drukt het deze week zo uit: “Indien dat niet tot een economische en sociale catastrofe had geleid, dan zouden andere Europese landen kunnen overwegen om de Griekse optie toe te passen”.
 
Niet plooien
 
In het referendum van zondag staan grosso modo twee blokken tegenover elkaar. Het neen-blok: de onderste lagen van de bevolking (werklozen, gepensioneerden, lagere inkomens) die niets meer te verliezen hebben, en het ja-blok: de hogere inkomens aan de andere kant, die de linkse koers van Syriza niet zien zitten en vrezen voor hun geprivilegieerde positie.
 
De druk op de bevolking om te plooien is onwaarschijnlijk groot. Een lid van Syriza in het Europees parlement vergelijkt de situatie met die van begin jaren zeventig in Chili, net vóór de staatsgreep tegen Allende. Toen ook was het de bedoeling om de bevolking te doen bloeden. Laten we hopen, ook voor onszelf, dat de Grieken niet plooien. Ze verdienen onze volle steun en solidariteit.
 
Bron: De Wereld Morgen
 
 
Nederland had al in 2005 massaal NEE gezegd tegen de zogenaamde Europese grondwet. Geheugen is een lekkende klok.
 
Fascistoïde agitatoren worden nu ingezet om de legitieme demonstraties op het Omnia Square te provoceren. De EU riskeert zelfs een burgeroorlog in Griekenland. Money, the root of all evil.
 
   
  Crisis, de mooiste tijd van het jaar deel 2
van: - 22-06-2015 02:33
 
 
"Aan alle eerlijke journalisten die de publieke opinie echt willen informeren"

Eric Toussaint tot het Griekse parlement: "Ik ben ervan overtuigd dat deze twee dagen (17-18 juni) de Griekse regering en het Griekse parlement voldoende argumenten zullen geven – ook aan alle eerlijke journalisten die de publieke opinie echt willen informeren – om de waarheid achter de Griekse schuld kenbaar te maken". De volledige vertaling van zijn toespraak.

"Het is een grote eer voor mezelf en voor de leden van de commissie, die de waarheid over de Griekse schuld zal vastleggen, om hier voor u het woord te nemen en om hier aan te vullen wat de voorzitter van het parlement zonet heeft samengevat over het werk dat de commissie tot nu volbracht heeft. Het is natuurlijk ook een eer om aan deze historische zitting deel te mogen nemen in aanwezigheid van de Griekse eerste minister en zijn ministers en van de leden van het Griekse parlement."

"Ik wil beginnen met samen te vatten hoe wij te werk zijn gegaan. Wij hebben op een zo grondig mogelijke manier gewerkt, zoals voorzien in de officiële akte voor de oprichting van deze onderzoekscommissie. Wij moesten het proces van de Griekse schuldcreatie analyseren van 1980 tot 2015, met de nadruk op de periode vanaf 2010. Tijdens de twee komende dagen (17-18 juni) zullen wij onze analyse presenteren, met vooral aandacht voor de periode 2009-2015."

"Om deze periode te analyseren hebben wij onszelf de volgende vragen gesteld. Welke diagnose moeten we maken van deze crisis en van de omstandigheden die hebben geleid tot het ondertekenen van het memorandum van mei 2010? Welke analyse moeten wij maken van de remedies en oplossingen die vanaf 2010 werden opgelegd? U weet allen goed dat om een crisis op te lossen, om een ziekte te genezen, allereerst een goede diagnose moet worden gesteld. We hebben dus de diagnose geanalyseerd die de voornaamste protagonisten hebben gesteld vanaf 2010."
  
"Welke diagnose werd toen voorgesteld aan de publieke opinie en aan de internationale instellingen? Die zag er zo uit. 'Griekenland bevindt zich in een onhoudbare situatie', zo zei men, 'wat betreft het openbaar deficit en wat betreft het totaalbedrag dat moet terugbetaald worden'. Volgens alle officiële verklaringen situeerde het probleem zich dus bij de openbare financiën. Door onze grondige analyse hebben wij kunnen vaststellen dat deze diagnose niet met de werkelijkheid overeenkomt."

"Het fundamentele probleem was niet de openbare schuld. Het echte probleem was de creatie van een speculatieve zeepbel tussen 2001 en 2009 door privékredietverleners, die dat deden met de medewerking van enkele grote Europese banken, voornamelijk Franse en Duitse, maar ook Griekse."
"In die periode werden de leningen aan de gezinnen verzevenvoudigd (d.i. een toename met 600 procent), de leningen aan bedrijven werden verviervoudigd (een toename met 300 procent), terwijl de leningen van de privésector aan de Griekse overheid zijn toegenomen met slechts 20 procent. Wat er in die periode dus het meest was toegenomen was de privéschuld."

"Het probleem waar Griekenland in de periode 2001-2009 voor stond, was zeer gelijkaardig – in tegenstelling tot wat toen werd beweerd – aan wat tussen 2002 en 2007 in de VS is gebeurd en wat toen tot de ons bekende bankencrisis heeft geleid. De Griekse situatie was toen ook zeer gelijkaardig aan die van Ierland, waar de bankencrisis in september 2008 is uitgebroken met de bekende gevolgen."

"De Griekse situatie leek zelfs nog meer op die van Spanje, eveneens een land dat enorme financiële bedragen had ontvangen, vooral van Duitse financiële instellingen in het geval van Spanje en van Duitse en Franse banken in het geval van Griekenland."

"We hebben het hier niet over enkele honderden banken, maar over slechts drie grote Franse banken: BNP Paribas, Crédit Agricole en Société Générale. Die hadden in Griekenland banken en filialen van banken overgenomen, zoals de aankoop van een Griekse overheidsbank die was geprivatiseerd in 2006. Ook de Griekse banken zelf kenden toen een zeer aanzienlijke concentratiegolf."
"Er was toen dus een grote bereidheid om de privékredieten aan de gezinnen en de bedrijven sterk uit te breiden met 'gemakkelijk' geld. De problemen zijn in Griekenland, net als overal, begonnen in 2008 toen de regeringen met de steun van de Europese Commissie hebben beslist – net zoals dat in de VS was gebeurd – om kapitaal in de privébanken te injecteren en om voor zeer aanzienlijke bedragen overheidsgaranties te leveren. U weet dat dit ging over meer dan 4000 miljard euro."

"Op het einde van 2008 keurde de regering-Karamanlis een lening van 28 miljard euro aan de Griekse banken goed. Wat was daar het gevolg van? Verhoging van de rente die vanaf begin 2009 door Griekenland werd betaald, omdat de banken die leenden van de Griekse overheid ervan uitgingen dat de Griekse overheid de verantwoordelijkheid op zich nam voor deze schulden van de Griekse banken, zoals ook andere regeringen dat hadden gedaan. Daarmee nam de Griekse overheid volgens hen een dergelijk groot risico dat de spreiding van de interestvoeten moest vergroot worden, naar de werkelijke rentevoet die Griekenland betaalde."

"In werkelijkheid bevonden de Griekse banken zich in 2009-2010 in een kritieke situatie. Grote buitenlandse banken, die aan hen enorme bedragen hadden geleend, bevonden zich zelf eveneens in kritieke toestand. De Amerikaanse banken waren sterk verweven met de West-Europese banken, vooral dan met Franse en Duitse. Deze toestand kon op zijn beurt dus een bankencrisis veroorzaken in Griekenland, die zich dan opnieuw zou verspreiden."

"Het was in 2010 voor de Europese regeringen en voor de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het IMF onmogelijk om nogmaals aan de Griekse en de Europese burgers te zeggen dat de privébanken moesten gered worden. Men heeft daarop nagedacht hoe dat moest worden aangepakt."

"Toen is beslist om de toestand van de Griekse openbare financiën veel erger voor te stellen dan ze werkelijk was, om te dramatiseren. Griekenland zat inderdaad met een torenhoge schuldenberg en uiteraard moest er een herstructurering van een deel van die schuld komen. Om dat te dramatiseren heeft men echter gebruikgemaakt van vervalste statistieken. Daarover is trouwens op dit ogenblik hier in Griekenland een gerechtelijk onderzoek bezig."

"Onder meer dankzij deze vervalste statistieken heeft men het Griekse fiscale deficit gedramatiseerd. Eerste minister Karamanlis had op 2 oktober 2009, twee dagen voor de parlementaire verkiezingen, een deficit van 6 procent bevestigd."
 
"Uiteindelijk kondigde de (nieuwe) eerste minister Giorgios Papandreou in maart 2010 aan dat het deficit op 13-14 procent lag. Dat gaf aan het IMF, de ECB, de Europese Commissie en de Griekse regering het ultieme excuus om te stellen dat er een drastisch hulpprogramma voor Griekenland moest komen. Griekenland moest kost wat kost gered worden."

"Toen is die campagne begonnen, die het voorstelde alsof veertien Europese regeringen van de eurozone hun solidariteit betoonden met de Griekse burgers en geld leenden aan Griekenland, zodat de Griekse regering de lonen en de pensioenen kon blijven uitbetalen, om zo een schokeffect op de financiële markten te vermijden."

"Men heeft dan het idee geconstrueerd dat niet de privéschulden het probleem waren, dat er absoluut geen bankencrisis was, maar dat er wel een probleem was van 'soevereine schulden'. Dat was een uitmuntend voorwendsel om vervolgens een brutaal besparingsbeleid op te leggen, aan Griekenland en aan andere landen."

"Wat u vooral moet onthouden van dit eerste deel van mijn toespraak is dat, in tegenstelling tot wat men via de media aan de publieke opinie voorstelde (en die men in deze officiële documenten heeft teruggevonden), er helemaal geen sprake was van een uitzonderlijke situatie in Griekenland. Die uitzondering is er wel gekomen, maar ná het memorandum (van de leningovereenkomsten), als gevolg van de behandeling waar Griekenland aan onderworpen werd door de schuldeisers."
"Die behandeling was wel degelijk uitzonderlijk, meer bepaald door leningen op te leggen onder bijzonder strenge voorwaarden en die in opeenvolgende memoranda werden gedetailleerd. Om de drie maanden kwamen vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het IMF de uitvoering van die voorwaarden dan controleren."

"Zij eisten dag na dag de wijziging van de Griekse wetgeving:
•vermindering met 25 procent van het wettelijk minimumloon voor personen ouder dan 25 jaar;
•vermindering met 32 procent van het wettelijk minimumloon voor personen jonger dan 25 jaar;
•afschaffing van de dertiende en veertiende maand voor de overheidsambtenaren en privéwerknemers en voor de gepensioneerden;
•de sluiting van hospitalen, enzovoort."

"Deze maatregelen werden allemaal in detail neergeschreven door de schuldeisers. Dit is het tweede belangrijke aspect van heel deze kwestie. We hebben hier niet te doen met een situatie waar schuldeisers samen zitten om een openbare overheid geld te lenen, waarna die overheid met dat geld doet wat ze zelf het beste vindt. Hier worden leningen onderworpen aan zeer punctueel uitgeschreven voorwaarden. Stortingen worden achtergehouden tot de opgelegde maatregelen zijn uitgevoerd."

"De publieke opinie kon deze manier van werken de voorbije vier maanden zien. Griekenland heeft sinds januari 7 miljard euro terugbetaald, maar er werd nog niet 1 beloofde euro gestort door de schuldeisers, omdat die menen dat de maatregelen die de huidige Griekse regering heeft genomen geen rekening houden met hun eisen."

"De internationale publieke opinie kan elke dag opnieuw vaststellen dat de schuldeisers aan de Griekse regering zeggen wat ze mag doen en niet mag doen. Nu zijn we getuige van het verzet van een nieuwe Griekse regering, die tegenover haar burgers de verantwoordelijkheid neemt, waarvoor ze van hen een mandaat hebben gekregen, namelijk om te breken met de onderwerping aan dit auteriteitsbeleid. Al deze voorwaarden zijn opgesteld door ondemocratische besluitvormingsorganen."

"Ik ben nu al een vijftiental keren in Griekenland geweest. Ik herinner me nog goed die kolos van 800 pagina's die de Griekse parlementsleden hier moesten goedkeuren binnen de 24 uur. De ambtenaren van de Europese Commissie hadden toen verwittigd: 'Als dit niet gestemd is binnen de 24 uur, komt er geen storting van geld twee dagen later.' De aanvaarding van deze wetten werd dus meedogenloos doorgedrukt, door chantage van de schuldeisers."

Eric Toussaint toont op 17 juni 2015 een IMF-rapport van maart 2010 aan het Griekse parlement, waarin staat dat de leningen in het Europees memorandum van 2010 zullen leiden tot een humanitaire catastrofe (foto CADTM.org)

"Ik kom nu tot 2010. De trojka werd opgericht en het memorandum opgesteld. We beschikken over documenten die door een gerechtelijk onderzoek hier in het parlement beschikbaar zijn geworden. Daaronder ook geheime documenten van het IMF, zoals deze nota van 25 maart 2010."

"Op twee pagina's legde deze nota uit wat er ging gebeuren. 'Men gaat snijden in de lonen, men gaat snijden in de pensioenen op een dusdanige manier dat het bruto binnenlands product zal instorten en de openbare schuld zal toenemen tot 150 procent van het jaarlijks bruto nationaal product in 2013.' Dat staat ook in het Standby Agreement tussen het IMF en Griekenland. Eén ding blijkt duidelijk uit deze documenten. Het IMF wist toen al dat dit verschrikkelijke sociaaleconomische gevolgen ging hebben."

"Het IMF mag volgens zijn eigen statuten geen geld lenen aan een lidstaat (van het IMF) als door die lening de schuld van de betrokken staat onhoudbaar zou worden. Hoe lost het IMF dat probleem op, terwijl het volgens dit document weet wat de consequenties zullen zijn van wat ze op het punt staan te doen? Hoe is het IMF erin geslaagd op 9 mei 2010 deze beslissing goed te keuren?"

"Dat hebben ze gedaan gekregen met een echte interne staatsgreep. De directie van het IMF heeft aan de leden van de beheerraad een document voorgelegd dat de geldende regels veranderde. Het ging meer bepaald over een nieuwe regel die stelde dat het IMF toch een lening mag toestaan, als het niet toestaan van die lening zou kunnen leiden tot een spillover van negatieve gevolgen voor de volledige financiële sector. Dit was wel degelijk een staatsgreep, omdat die aanpassing (van de regels) niet expliciet was voorgelegd aan de beheerraad."

"Omdat ongeveer tien leden van de beheerraad (op een totaal van 24) protesteerden tegen het niet-respecteren van de regels, werd hun medegedeeld dat ze de tekst die ter stemming voorlag niet goed hadden gelezen. Er stond een verandering aan de statuten in de tekst die de directie aan de beheerraad voorlegde. Men heeft zo aan de leden van de beheerraad van het IMF tegelijkertijd een verandering van de eigen statuten én een lening aan Griekenland toegestaan, ten bedrage van 32 maal het quotum (het financieel aandeel dat Griekenland bij het IMF bezit)."
Onder de protesterende leden van de beheerraad waren onder meer de Zwitserse vertegenwoordiger en zijn Braziliaanse collega. Zij protesteerden dat ze goed wisten dat deze lening er in feite kwam om de Franse, Duitse en Griekse privébanken te redden. Wat was de reactie van de Duitse, Franse en Nederlandse vertegenwoordigers in de beheerraad van het IMF? We weten dat, want we hebben het officiële verslag van die vergadering. Dit is het volledige verslag, niet het gedeeltelijke dat eerder door de Wall Street Journal werd gepubliceerd in oktober 2013 en ook hier in Griekenland bekend was."

"Wat hebben de Duitse, Franse en Nederlandse vertegenwoordigers dus in die beheerraad gezegd, om hun weerbarstige collega's te overtuigen? 'De Duitse en Franse banken zullen de komende twee jaar geen Griekse waardepapieren verkopen.' Vandaag weet iedereen dat de Duitse, Franse en Nederlandse banken wel degelijk onmiddellijk hun Griekse waardepapieren hebben doorverkocht. Men heeft dus gelogen om de IMF zo ver te krijgen de leningen toe te staan."

"Dankzij de getuigenis van (Griekse naam) hier tijdens de openbare zittingen (van de onderzoekscommissie) nu maandag 15 juni weten we dat op hetzelfde ogenblik Jean-Claude Trichet, (toen) voorzitter van de ECB, Griekenland bedreigde met het afsnijden van de toegang tot liquiditeiten6, die de ECB tot dan gaf aan de Griekse Nationale Bank."

"Dit is de identieke chantage die (huidig) voorzitter van de ECB Mario Draghi pleegt op Griekenland, om de regering van Alexis Tsipras te breken. Volgens deze getuigenis werd deze dreiging al gebruikt in maart 2010 en april 2010, opdat Griekenland geen herstructurering van de schuld zou aanvragen. Dat alles met de bedoeling een memorandum op te leggen voor een lening van 110 miljard euro, zonder schuldherschikking."

"Iedereen weet nu waarom: omdat men wilde dat de Franse, Duitse, Nederlandse en andere banken die waardepapieren, waar ze van af wilden, zouden kunnen doorverkopen op de secundaire financiële markt, onder meer aan Cypriotische banken. Die werden voorgelogen en kregen barslecht advies, waar de Cypriotische belastingbetalers vervolgens zeer duur voor betaald hebben."

"Men heeft vervolgens ook aan de Griekse banken de tijd gelaten om zich er van af te maken. Die hebben hun waardepapieren verkocht voor de helft van de waarde. Die hadden aanvankelijk 43 miljard euro Griekse waardepapieren. Twee jaar was daar 20 miljard van over."

"Die Griekse banken waren in voortdurend rechtstreeks contact met toenmalig eerste minister Giorgios Papandreou en met zijn minister van Financiën. Verder stonden Jean-Claude Trichet, voorzitter van de ECB, Dominique Strauss-Kahn, voorzitter van het IMF (die hoopte Frans president te worden), toenmalig Frans president Nicolas Sarkozy en de Duits bondskanselier Angela Merkel voortdurend in contact met deze extreem machtige privébanken."

"Die banken controleren op hun beurt de grote media en domineren zo de informatiestroom. Zo hebben deze actoren samen een gecoördineerde actie opgezet om de Griekse regering te dwingen het memorandum te aanvaarden. Ook het Griekse parlement werd toen onder druk gezet, met de medeplichtigheid van de regering."

"Dit is in een notendop de geschiedenis van het memorandum van 2010. We hebben dus duidelijke aanwijzingen gevonden van onregelmatigheden, van onwettelijke handelingen, van illegitieme handelingen tijdens het ontstaansproces van het memorandum."

"Mijn twee collega's zullen straks meer uitleg over geven – die kunnen dat beter dan ik – dat ook de Griekse grondwet en de wetten van het Griekse volk met de voeten werden getreden, tijdens de ondertekening van het eerste memorandum en die die daar op volgden."

"Wat betreft ten slotte de herstructurering van de Griekse schuld. Opnieuw stelde men aan de internationale publieke opinie een volledig foutief verhaal voor. Men beweerde dat voor de eerste keer privébanken gingen deelnemen aan de herstructurering van de openbare schulden en dat de belastingbetalers daar niets van zouden moeten betalen. Dat gingen de banken doen."

"Zoals ik al heb gezegd hadden ondertussen de Griekse banken die waardepapieren al van de hand gedaan. Het waren daarentegen de nieuwe aankopers van die papieren die deze waardevermindering moesten ondergaan. Ondertussen had bovendien de ECB in 2011 al een aantal van die Griekse waardepapieren aangekocht en weigerde ze in 2012 de herstructurering (en waardevermindering) van deze papieren te aanvaarden. U herinnert zich dat nog wel."

"Het is dus uiterst belangrijk om aan de internationale publieke opinie te zeggen dat de 6 à 7 miljard euro die de ECB in juli en augustus (2015) van Griekenland gaat terugeisen de waardepapieren van 2011 zijn, die door de ECB aan een verminderde prijs waren aangekocht op de secundaire financiële markt, en waarvan ze nu de volledige terugbetaling voor de volledige oorspronkelijke waarde opeist."
"Het gaat hier over de waardepapieren die in 2012 aan een herstructurering werden onderworpen, met uitzondering van die van de ECB, omdat de ECB eenzijdig beslist had dat die herstructurering op hen niet van toepassing was. Door het terugeisen van dit geld van de Griekse bevolking profiteert de ECB nu op een kwaadaardige en excessieve manier van zijn machtspositie. Zo chanteert de ECB opnieuw de Griekse overheid."

"Wie heeft dan in 2012 de echte kosten van die herstructurering gedragen? Dat zijn de fondsen van de sociale zekerheid en de pensioenfondsen. De Griekse pensioenfondsen hebben een waardeverlies geleden van meer dan 50 procent. De ECB en het IMF, die vandaag opnieuw eisen van de Griekse regering om de gepensioneerden aan te pakken, zogezegd omdat het pensioenstelsel en de openbare financiën niet toelaten om hun nog verder te betalen, zij zijn de schuldeisers die deze situatie gecreëerd hebben, door de activa van de pensioenfondsen in waarde te doen dalen."

"Dat deden ze opnieuw door middel van een kwaadaardige discriminatie. De privébanken kregen een sweetener van 30 miljard euro om hun verliezen op te vangen. Deze privéschuldeisers hadden nochtans vrijwillig waardepapieren aangekocht terwijl ze de risico's kenden die ze daarmee namen."
"De ontslagen werknemers van Olympic Airways, die als ontslagvergoeding ook Griekse waardepapieren gekregen hadden, en de Griekse pensioenfondsen, die eveneens verplicht werden deze Griekse waardepapieren aan te kopen, hebben daarentegen integraal de kosten van deze herstructurering moeten dragen."

"Hier werd dus een totaal discriminerend beleid gevoerd. Die heeft een onmiskenbaar onrecht geschapen met ernstige langetermijneffecten. De huidige moeilijkheden van het pensioenstelsel werden immers veroorzaakt door deze herstructurering, maar ook door een aantal andere maatregelen, zoals de verlaging van de pensioenen en de vermindering van de waarde van de sociale bijdragen van de werknemers, die een gevolg zijn van dit beleid, en die werden afgedwongen door de schuldeisers."

"Kort nog dit – hier gaan straks andere sprekers dieper op in –, slechts 10 procent van de gelden die aan Griekenland werden geleend zijn effectief op de rekening van de Griekse staatskas gestort. Het overgrote deel van de afgesproken sommen zijn onmiddellijk vertrokken naar de privéschuldeisers. Die sommen zijn waarschijnlijk zelfs nooit langs Griekenland gepasseerd."

"Wij hebben daar nog geen bewijzen van. Daarom hebben wij samen met de voorzitter van het parlement aan Yannis Stournaras, voorzitter van de Griekse Centrale Bank, gevraagd om ons de informatie te bezorgen over de financiële stromen tussen de ECB en de Griekse Centrale Bank."
"Veertien dagen geleden heeft mijnheer Stournaras ons medegedeeld dat hij weigerde ons deze informatie te geven, omdat die onder het bankgeheim zouden vallen, alsof de financiële stromen tussen twee openbare instellingen onder het bankgeheim vallen, zoals de gegevens van rekeningen van privépersonen. Wij wachten nog altijd op die informatie."

"Zoals (Griekse naam) zal uitleggen in haar rapport is het zeer goed mogelijk dat het grootste deel van al dat geld bijgevolg zelfs nooit in Griekenland is aangekomen. Zij zal u straks uitleggen hoe die uitwisseling van waardepapieren precies in zijn werk is gegaan."

"U weet dit al, maar u moet dit blijven zeggen aan de publieke opinie en aan de schuldeisers: een groot deel van die leningen zijn gegaan naar de herkapitalisering van deze privébanken. Terwijl men dus beweerde dat men niet opnieuw de banken zou gaan redden met belastinggeld heeft men 45 miljard euro belastinggeld in de privébanken gestoken."

"Die hebben daarvan geprofiteerd om zeven andere banken op te kopen, wat tot een verdere concentratie van de banken in Griekenland heeft geleid. Toch blijft de situatie van de Griekse banken zorgwekkend. De ECB blijft immers dreigen met het stopzetten van de levering van liquiditeiten."
"Daar moet ten slotte nog de privatisering bij worden gevoegd die het memorandum heeft afgedwongen. We kennen al dat fameus geval van die 28 openbare gebouwen die voor een habbekrats werden geprivatiseerd. Dat geld is naar een rekening gegaan die door de schuldeisers wordt gecontroleerd, niet naar de schatkist van de Griekse staat."

"In het verkoopcontract van die gebouwen staat een afspraak om ze te leasen. De Griekse staat betaalt nu huur voor die gebouwen. Binnen enkele jaren zal de Griekse staat aan de nieuwe privé-eigenaars minstens driemaal het bedrag hebben betaald dat zij hadden betaald om het aan te kopen."
"Dit is een goed voorbeeld van de vernietiging van de bezittingen van de natie, van bezittingen die het algemeen belang moeten dienen. Deze privatiseringen dienen niet om de openbare financiën te saneren. Ze dienen om de zakken te vullen van enkele gegadigden. Dit is absoluut illegitiem."

"Ik ben ervan overtuigd dat deze twee dagen (17-18 juni) de Griekse regering en het Griekse parlement voldoende argumenten zullen geven – ook aan alle eerlijke journalisten die de publieke opinie echt willen informeren – om de waarheid achter de Griekse schuld kenbaar te maken, wat ook de bedoeling is van deze onderzoekscommissie. Dank u dat u mij deze taak hebt gegeven."
 
   
  Crisis de mooiste tijd van het jaar
van: - 19-06-2015 23:42
 
 

De crisis is een bewuste strategie voor sociale afbraak

 

De wereld verkeert vandaag in een diepe crisis. Tegelijk wil men ons doen geloven dat het neoliberale groeimodel het enig mogelijke is. De Portugese socioloog Boaventura de Sousa Santos doorprikt die mythe en maakt er zijn missie van om een kennisleer van alternatieven uit te bouwen. Hoog tijd dat de universiteiten ramen en deuren openen om alternatieve kennis binnen te laten. Een interview door Alma de Walsche (http://www.mo.be/interview/boaventura-de-sousa-kijken-door-een-nieuwe-bril ).

 

Boaventura de Sousa Santos is een monument in de sociale wetenschappen. Hij is hoofd van het departement Sociologie aan de Universiteit van Coimbra, Portugal maar het grootste deel van het jaar is hij onderweg, nieuwe werelden aan het verkennen. Van augustus tot december is hij op reis in de VS en Latijns-Amerika, de andere helft van het jaar reist hij door Europa.
 
Waarom is de huidige crisis zo anders dan vorige crisissen?
 
Boaventura de Sousa: Omdat hij een alles omvattende en permanente karakter heeft aangenomen en zo ook de verklaring geworden is voor alles wat slecht gaat: de salarissen worden ingeperkt omdat het crisis is. De pensioenen gaan omlaag, omdat het crisis is. De gezondheidszorg wordt geprivatiseerd, omwille van de crisis. De hele sociaaldemocratie in Europa wordt afgebouwd in naam van de crisis. Een crisis die voorgesteld wordt als een schuldencrisis van de soevereine staten maar die in feite een financiële crisis is van een systeem dat volkomen kleptocratisch en crimineel is. Een crisis veroorzaakt door een gedereguleerd financieel kapitaal dat speculeert met de miserie van de mensen. Hoe meer landen er bankroet gaan, hoe meer dit systeem zich verrijkt. En de gevolgen daarvan gaan niet enkel over getallen maar over mensenlevens: mensen die hun werk verliezen, hun huis verliezen, die zelfmoord plegen. De crisis is sociaal, maar ook politiek.
 
Boaventura de Sousa: Ik zie zeven grote bedreigingen die tegelijk uitdagingen zijn om die trend te keren.
 
De eerste bedreiging is de desorganisatie van de staat. De staat is een instantie die voor een zekere veiligheid en bescherming zorgt. Op basis van harde sociale strijd van het volk en de arbeidersklasse hebben mensen in het verleden rechten verworven. Die rechten gaven toegang tot consumptiegoederen,  onderwijs, gezondheidszorg en werkloosheidssteun. Alles wordt geprivatiseerd en ondergeschikt gemaakt aan de logica van de markt. In de 19de en begin 20ste eeuw konden de arbeiders de producten die ze produceerden, zelf niet kopen. Ze hadden geen arbeidscontracten en waren heel onzeker over hun toekomst. Na WOII ontstaat de sociaaldemocratie, die in een aantal landen zoals België nog wel overeind blijft maar die in tal van landen een ernstige crisis doormaakt. In Zuid-Europa heb je nog wel sociaaldemocratische partijen maar geen sociaaldemocratische maatschappelijke context meer. De maatschappelijke context neigt veel meer naar partijen aan de rechterzijde van het politieke spectrum. Terwijl vroeger de staat ook nog niet-mercantiele relaties had met zijn burgers, is dat vandaag steeds minder het geval. Alles wordt geprivatiseerd en ondergeschikt gemaakt aan de logica van de markt. En dat is een reële bedreiging want we hebben vandaag geen alternatief voor dit concept van de staat.
 
De tweede bedreiging is de destabilisering van de democratie. Na WOII is er een spanning gegroeid tussen democratie en kapitalisme. Zo lang het financiële kapitaal gereguleerd was en er publieke dienstverlening was door de staat, had je een klimaat waarin de sociaaldemocratie kon gedijen. Het kapitalisme laat zijn ware aard zien en die is destructief. Maar dat pact tussen democratie en kapitalisme is sinds de val van de Muur verbroken. Er is vandaag niets meer dat het kapitalisme aan banden legt, het laat zijn ware aard zien en die is destructief: het vernietigt de rechten van mensen, hun toekomstperspectieven, de natuur, en dit enkel met het doel om meer winst te maken. Het enige waar het kapitalisme nog bang van moet zijn, is van zichzelf, van zijn eigen destructieve logica. In de politiek van vandaag is alles te koop en lobbygroepen zetten de democratie onder druk. Volgens mij is dit het einde van de democratie zoals we die tot nog toe gekend hebben.
 
De derde bedreiging?
 
Boaventura de Sousa: Dat is het vermarkten van de kennis. Kennis moet geld opleveren. Universiteiten investeren veel meer in biotechnologie dan in humane wetenschappen omdat dit meer opbrengt. Maar de impact daarvan op de samenleving is nauwelijks te schatten. Ook het Europese programma Horizon 2020 is een voorbeeld van die dominantie van de technologie.
 
De vierde bedreiging is de vernietiging van de natuur. Het kapitalisme verlegt vandaag een volgende grens en speelt met de draagkracht van de natuur. Hoezeer de natuur onder druk staat zien we voortdurend in de extreme natuurrampen. Ook daarin speelt de ongelijkheid: in de VS is er geld om de schade van Katrina te herstellen, Bangladesh heeft geen geld om zijn inwoners te beschermen. De vernietiging van de natuur betekent de vernietiging van de bestaansmiddelen van talloze mensen op het platteland. Die worden dan ook nog eens onder druk gezet door grote megaprojecten zoals stuwdammen en ontginningsprojecten. Met geweld worden ze van hun grond verdreven.
 
De vijfde bedreiging is de devaluatie van de arbeid. Arbeid was in de Europese samenlevingen het instrument om toegang te krijgen tot burgerschap. Op basis van hun arbeid kregen ze ook rechten en professionaliseerden ze zich. Vandaag is werk - als een instrument voor burgerrechten - volkomen geërodeerd. Werk wordt precair en vakbonden worden afgebouwd. 70 procent van de wereldeconomie is informeel en er gaapt een steeds grotere kloof tussen betaald en onbetaald werk. Een jonge afgestudeerde die uren, dagen en nachten doorbrengt met CV's klaar te maken en te solliciteren, accumuleert niet-betaald werk. Al de uren dat je onderweg bent naar je werk en in de file zit, is onbetaald werk. Je bent geen 8 uur per dag met je werk bezig, maar 12 of 14 uur.
 
De zesde bedreiging is de criminalisering van het sociaal protest. Meer en meer vaardigen regeringen wetten uit die mensen verbieden om nog op straat te komen, zelfs voor vreedzame protesten. In Latijns-Amerika beroepen regeringen zich op de antiterrorismewetten om protesten van inheemse volkeren tegen de invasie van multinationals in hun territoria te blokkeren.
 
De zevende bedreiging is de kolonisering van de hoofden en van alles wat anders is. Het racisme neemt vandaag nieuwe gedaantes aan. Er groeit een cognitief racisme, geen racisme van de huidskleur maar voor andere visies. Islamofobie is zo’n racisme. Racisme is meestal een reactie ten aanzien van iemand die je ofwel als minderwaardig beschouwt, ofwel als gevaarlijk. En meestal alle twee.
 
Dit is wel een zeer omvattend donker beeld. Wat staat ons te doen in zo'n situatie?
 
Boaventura de Sousa: De situatie waarin we vandaag verkeren lijkt inderdaad zo donker dat we het ons niet kunnen veroorloven om bij de pakken te blijven zitten. Je kan dit niet laten gebeuren. Al deze bedreigingen en kritieken die ik hier geschetst heb, komen voort uit een andere visie, een kijk die haaks staat op het hegemonische discours. Het zijn allemaal thema’s die op de agenda gezet zijn door sociale bewegingen en groepen die uitgesloten zijn van het dominante model. Er zijn talloze vormen van verzet tegen dit systeem maar de media geven daar heel weinig zichtbaarheid aan. Het is een “sociologie van het afwezige”, een grote zwarte vlek. Vaak wordt er lokaal aan alternatieven gewerkt, maar omdat die geen zichtbaarheid krijgen, denkt men ook dat die er niet zijn. Er is een zekere verzwakking of uitputting van de alternatieven, als je kijkt naar wat bijvoorbeeld het Wereld Sociaal Forum was.
 
Wat biedt dan nog wel perspectief?
 
Boaventura de Sousa: Ik denk niet dat je voor dit cluster van problemen een uitweg kan vinden via de directe politiek. Die is niet geschikt om dit soort problemen aan te pakken. We moeten dringend werk maken van een ander kennissysteem. We moeten vandaag werken aan een ander soort kennis, een kennis die vertrekt vanuit het principe van waardigheid. Kennis die leeft buiten de universiteiten en onderzoeksinstellingen. De onderzoeksinstellingen zijn vandaag zo gestandaardiseerd, dat overal hetzelfde wordt onderwezen, terwijl universiteiten oorspronkelijk zijn opgericht om een toekomstproject voor je land te bedenken. Je kan Mexico niet voorstellen zonder de Autonome Universiteit van Mexico-stad (UNAM) of Brazilië zonder de Universiteit van Sāo Paulo. Maar het neoliberalisme is niet geïnteresseerd in dat soort projecten. In Coimbra proberen we allianties uit te werken om een kenniscentrum uit te bouwen dat de kennisleer zelf omvormt, om ruimte te geven aan de mensen van deze bewegingen en organisaties. We hebben niet alleen alternatieven nodig, maar ook een alternatief denken over alternatieven. We moeten kijken door een nieuwe bril.
 
De manier waarop er met de Griekse crisis wordt omgegaan, getuigt van weinig creativiteit. Daar domineert ook een erg eenzijdige marktgerichte visie.
 
Boaventura de Sousa: Absoluut. Ik verken momenteel met mensen uit Griekenland de mogelijkheid om te komen tot een mediterraan blok, waar volgens mij ook Tunesië toe zou moeten behoren, om een alternatief te formuleren voor dit eenzijdig Europese beleid. Als we dat niet doen, gaat er met de andere landen van Europa gebeuren wat er met Griekenland gebeurt. Het neoliberalisme laat geen ruimte voor sociaal beleid. Rapporten van de grote bedrijven stellen zelf publiekelijk dat de lucratieve markten van de toekomst in het domein van de gezondheidszorg en het onderwijs moeten gezocht worden. De privatisering zal verder oprukken en men begint bij de zwaksten, in casu Griekenland, maar die trend zal zich ook doorzetten in Frankrijk, Duitsland en de landen van Noord-Europa, dat leidt geen twijfel. Ik was in Denemarken op een forum van Transform Europe. De mensen daar zijn zeer bezorgd om de besparingen in de gezondheidszorg. Dit is een geprovoceerde crisis die Europa volop in de greep heeft.
 
Zijn de Europese politici zich ervan bewust?
 
Boaventura de Sousa: De meesten weten perfect waar ze mee bezig zijn. Barroso was zich wel degelijk bewust van de lijn die hij verdedigde, net als Junker. Ze zullen ook beloond worden voor het zo mooi in de pas lopen. De VS gebruikt ook Europa om dit model te implementeren. Het Verdrag van Maastricht heeft die lijn bezegeld. De Europese Centrale Bank staat onder controle van het financiële kapitaal. De grote namen Mario Monti, Mario Draghi en Victor Halberstadt komen allemaal van Goldman Sachs. De crisis is een bewuste strategie om het sociale beleid kapot te maken, te beginnen bij het zwakste land. Het probleem is dat de schuldenlast in Griekenland vandaag groter is dan toen de crisis begon. Moest Europa echt een politiek-economische unie zijn, dan zou het probleem Griekenland niet bestaan. Griekenland staat voor slechts 2 procent van de euro-economie. Als de Griekse crisis als ons gezamenlijk probleem zou opgenomen worden, zou er geen probleem zijn. Maar Duitsland wil zijn banken redden, vooral de Deutsche Bank, die voorheen geld aanbood aan Portugal, Spanje en Griekenland, om Duitse wagens mee te kopen: Mercedes-Benz, VW, Audi.
 
Met die Griekse crisis is er een oud spook terug opgedaagd in Europa, dat van het kolonialisme van het Noorden tegenover het Zuiden. Ik denk dat we vandaag het einde meemaken van de Europese Unie zoals we die tot nog toe gekend hebben. Ofwel moeten we Europa herdenken, ofwel zal het uiteen vallen.
 
Zonder een Europese Unie betekenen we niets in de wereld van vandaag.
 
Boaventura de Sousa: Europa was lange tijd een teken van hoop, een model van samenleven in eensgezindheid, een enkele munt, een paspoort. Dat zijn concrete voordelen die de burgers voelen. Maar datzelfde Europa is vandaag ook een strenge toezichter geworden die in sommige landen een sociale afbraak veroorzaakt. In plaats van een bron van welzijn wordt het een bron van malaise en dat is gevaarlijk. Ook Europa heeft een breuklijn die haar opdeelt in metropolitane en in koloniale samenlevingen. De noord-zuidas die door Europa loopt, is onze abyssale lijn, de breuklijn die de wereld opdeelt in metropolitane samenlevingen en koloniale samenlevingen. In mijn boek “Essay over de zelfkastijding” beschrijf ik dat fenomeen voor Portugal. De Portugezen denken altijd dat het aan henzelf ligt wanneer het slecht gaat. Griekenland, Italië, Spanje, Portugal, wij worden soms behandeld alsof wij een protectoraat zijn.
 
Heeft de globalisering die verdelingslijn niet definitief opgeheven? We leven vandaag toch in een multipolaire wereld.  
 
Boaventura de Sousa: Die tweedeling staat nog steeds overeind, ook in volle globalisering. Ze wint zelfs aan kracht. Er zijn twee globaliseringsbewegingen en de abyssale lijn verdeelt de twee: de wereld van de grassroots en de uitgesloten groepen, en de wereld van het grootkapitaal. Van het Economisch Forum van Davos en van het Wereld Sociaal Forum. De voorbije jaren heeft de tegenbeweging die we van onderuit hadden opgebouwd, om tal van redenen veel aan kracht verloren. De financiële crisis en de antiterrorismewetten hebben daar mee voor gezorgd. Door die wetten wordt het bijna onmogelijk om mensen uit het Midden-Oosten op het volgende Wereld Sociaal Forum in Quebec te hebben. Een andere reden is dat ook de progressieve bewegingen in Latijns-Amerika, die in het zog van die Wereld Sociale Fora zijn ontstaan, vandaag in crisis verkeren: Argentinië, Brazilië, Venezuela. Ook Ecuador zal binnenkort de impact voelen. Ook in de hegemonische globalisering van de dominante krachten zie je een verdeling, met de komst van de BRICS. Die zorgen ervoor dat de dynamische as vandaag verschuift van het Westen naar het Oosten en dat gaat voor ernstige conflicten zorgen, conflicten die vandaag in de maak zijn. De VS zijn erop uit de opkomende economieën te vernietigen. Ook Europa hebben ze een serieuze slag toegekracht met de crisis in Oekraïne, die volledig geprovoceerd is om Rusland te treffen. Ook de halvering van de olieprijs was daarop gericht. China direct treffen is moeilijker, maar ze kunnen wel de toeleveranciers van China treffen, een aantal landen in Latijns-Amerika. In Argentinië heeft men de regering kopje onder willen duwen met het geval Nisman (de rechter die dood is teruggevonden en zou aanklagen dat de presidente een geheim akkoord had met Iran om, in ruil voor olie, het onderzoek naar de schuldigen van de aanslag op het Joods Cultureel Centrum -met name in Iran- in de doofpot te stoppen, nvdr). En ook Brazilië moet afgeremd worden. Er zijn twee zaken die de VS een doorn in het oog zijn: de oliereserves van présal, die Brazilië onder eigen beheer wil houden en niet wil privatiseren. En omdat Brazilië en de BRICS aan een alternatieve bank werken. Al die factoren samen maken dat de tegenbeweging vandaag een heel moeilijk moment doormaakt. Het eerste decennium van de 21ste eeuw was een periode van offensieve strijd in Latijns-Amerika. Vandaag is de regio terecht gekomen in een situatie van proberen te behouden wat ze hebben veroverd. Er zijn nog tal van initiatieven bezig, maar de druk van het eenheidsdenken is zo groot. Vandaar het belang om niet alleen alternatieven te bouwen, maar ook om een alternatief denkkader te hebben waarin al die alternatieven legitimiteit krijgen, vanuit een ander waardenpatroon. We moeten ruimte creëren voor alternatieven. Trouwens, je ziet ook dat het kapitalisme nooit alles in zijn greep kan hebben, anders had er niet zoiets ontstaan als Podemos of de overwinning van Syriza. Podemos en Syriza maken ook duidelijk dat als je iets wil veranderen, je macht moet hebben en in het strijdperk moet treden. Dat deden ook de Zapatisten in Mexico.
 
Boaventura de Sousa: Dat zijn drie heel verschillende cases, met een heel andere strategie. Toen de Zapatisten in januari 1994 in opstand kwamen, hadden ze wel degelijk de bedoeling om de Mexicaanse staat te veranderen. Het aanvankelijke doel was niet om zich tevreden te stellen met de autonomie in hun eigen regio. De Akkoorden van San Andrés, waar lang over onderhandeld is, hadden aanvankelijk de bedoeling om de grondwet te veranderen en de staatsvorm aan te passen. Maar dat is mislukt. De Zapatisten hebben vandaag nog een heel internationale visie: op ethiek, cultuur en sociale transformatie. Maar ze hebben elke band met traditionele politieke partijen verbroken. Podemos hanteert een heel andere strategie en zoekt synergie met de beweging van de Indignados, om van protestas naar propuestas te komen, naar concrete voorstellen. In Chili hebben de studenten die zo intens geprotesteerd hadden op straat, met president Bachelet onderhandeld. Een aantal maken nu deel uit van enkele ministeries.
 
Je mag de staat niet overlaten aan de rechtse krachten.
 
Dat zijn allemaal verschillende strategieën om deel te nemen aan de macht. Je mag volgens mij de staat ook niet overlaten aan de rechtse krachten. Veel mensen hebben vandaag sympathie voor het anarchisme en zijn voorliefde voor horizontale structuren. Over heel Europa heb je jongeren die dit gedachtegoed, overigens een historisch gedachtegoed in Europa, aanhangen. Je ziet ook groepen die een cultuur uitbouwen buiten het kapitalistisch systeem, met initiatieven als lokale munten en ruilsystemen. Deze groepen hanteren een ander concept van samenleving dan het dominante en het is aan zulke initiatieven dat ik geloofwaardigheid wil geven door ze te benoemen en te analyseren.
 
Via de universiteit?
 
Boaventura de Sousa: Via de volksuniversiteit van de sociale bewegingen. Het is een “Ocupy” van het concept van onze universiteiten. We werken met workshops buiten de ruimte van de universiteit waarin we intellectuelen en academici samenbrengen met mensen van sociale bewegingen. Een derde academici, tweederde sociale bewegingen en niemand krijgt meer dan drie minuten spreektijd. Op die manier proberen we andere onderwijsvormen en nieuwe allianties te creëren. We hebben andere bronnen van informatie nodig, behalve tv en internet, we moeten naar de wijk, naar het platteland, naar andere stemmen en andere culturen om te luisteren hoe zij de werkelijkheid zien. Ecuador en Bolivia hebben het concept van “het goede leven” in de grondwet, als alternatief voor ontwikkeling. In de praktijk lijkt dit echter niet echt te werken. Boaventura de Sousa: Toch is het niet onbelangrijk dat het in de grondwet staat. Wanneer een idee deel is gaan uitmaken van de sociale strijd, dan blijft het aanwezig in de geest van de mensen, onafgezien van het feit of men er ook in slaagt om dit te realiseren. Het is daarom dat het socialisme nog altijd tot het gedachtegoed van veel mensen blijft behoren. Het wordt een deel van het historische geheugen. Het is ook heel tekenend dat een land als Ecuador in de grondwet een concept naar voor schuift dat niet eens uit de Spaanse taal komt maar uit de inheemse cultuur. Een concept dat niet vertrekt van altijd maar meer hebben en groeien, maar vanuit voldoende hebben en goed kunnen leven. Niet het fetisjisme van de markt, maar in relatie met de natuur en met de erkenning van Pachamama als bron van leven. Zo’n idee staat haaks op de ongelimiteerde exploitatie van natuurlijke rijkdommen maar pleit voor respect voor de vitale kringlopen van de natuur. Die idee van “het goede leven” zet ons op weg naar een post-extractivistisch model.
 
Voor u is de keuze duidelijk: ofwel investeren we in dit nieuwe ontwerp ofwel stevenen we af op een “metropolitan” oorlog.
 
Boaventura de Sousa: Als we niet bouwen aan interculturele relaties en als we alle diversiteit als een pletwals vernielen en onze macht gebruiken om onze positie steeds door te drukken en op te leggen, met een visie die enkel gericht is op de markt en op een neoliberal model, dan betekent dat gegarandeerd oorlog. Maar er is een andere weg en dat is de weg van de alternatieven. Die zijn talrijk aanwezig, in India, Azië, Latijns-Amerika, Afrika. Maar je moet ze uitleggen en begrijpbaar maken, je moet ze zichtbaar maken. Centraal daarbij staat de idee van waardigheid. Hoe kunnen we vanuit dit concept omgaan met de islam, met het wereldbeeld van inheemse volkeren. Dat is geen makkelijke dialoog want je moet een andere taal spreken, en je moet vooral weten dat je onwetend bent. Mijn werk bestaat erin een verlichte onwetende te zijn. En dat is wat ik heel graag ben: weten dat ik niet weet, dat mijn kennis onvolledig is.
 
 
   
  Drs P 1919-2015
van: - 15-06-2015 14:39
 
 

O, oude Maasstad aan de Rotte 

Gij onvolprezen Rotterdam 
Bekoorlijk als mijn nicht Charlotte
En stralend als een zuurstofvlam 
Gij onvergank’lijke gemeente 
Waar ik mijn schoonste jaren sleet 
Eer kluift de hond aan mijn gebeente 
Dan dat ik Rotterdam vergeet

Drs. P (H.H. Polzer) 

 

 

 

 

 
 
.: © 2006 Skala Lokala :.